De pleidooien die  Gebke hield samengevat:

namens GroenLinks en samen met PvdD, PvdA, SP, en Leiden Participeert dien ik een bijzonder voorstel in. En waarom bijzonder? Omdat we ons gezamenlijk slavernij en koloniaal verleden een plek willen geven in onze Leidse samenleving. Dat we in 2023 een herdenkingsjaar inrichten, omdat 150 jaar geleden de slavernij werd afgeschaft.

Ook het Leidse stadsbestuur heeft een verantwoordelijkheid in ons slavernij- en koloniale verleden. Zo bezat het stadsbestuur een zetel in het bestuur van VOC en de West-Indië Compagnie. In Leiden bestond de opleiding “bestuursambtenaren”: mensen werden hier opgeleid, om daar in de West of in de Oost bestuursambtenaar te worden met specifieke kennis en behoud van dat wat was.

In Leiden werden bijvoorbeeld ook in de 19e eeuw tot begin 20ste eeuw uniformen geproduceerd voor het leger in onze koloniën. Hier waren rond 400 naaisters, breisters en kleermakers mee aan de slag.

 

Voorzitter, het is niet aan mij om hier ons historisch perspectief te schetsen. 

Ik putte uit de gesprekken die ik onlangs had en waar ik vele verhalen hoorde die ontluisteren. Die emotie oproepen, die besef teweeg brengen.

Ons slavernij en koloniaal verleden is gevoelig, woorden doen ertoe. Het doet er toe hoe we ons verleden een plek geven. Stil blijven is geen optie. Dat wat ik hoor en lees doen beseffen hoe belangrijk het is dit verleden objectief op tafel te krijgen.  Ook onze Leidse rol. Die mag dan anders zijn dan de Amsterdamse of Zeeuwse rol, die is niet minder belangrijk op tafel te leggen. Diepgeworteld verdriet, emotie en ook het (institutioneel) racisme en discriminatie in onze samenleving zijn ook nu aanwezig. We zien dat iedere dag. 

Onze voorstel is een reactie op de brief die vele organisatie en inwoners, waaronder Jacintha Groen als initiatiefnemer, uit de stad aan het college stuurde en in kopie aan de raad. Ik dank hen daarvoor. Ook zij laten hiermee zien hoe belangrijk het is om objectief te onderzoeken wat ons slavernijverleden is, dat we dit verleden een plek geven en dat we de afschaffing slavernij jaarlijks kunnen vieren. Op een bijzondere plek. En voorzitter: waar die plek moet komen, dat zal in samenspraak moeten gebeuren mét de stad.

De Oproep aan het college is dan ook samengevat:

  • Maak van het jaar 2023 een herdenkingsjaar
  • ga aan de slag met de organisaties uit de stad om vorm te geven aan een monument 
  • het slavernij en koloniale verleden dat van ons allemaal is, moet op tafel en dus is een gedegen onderzoek nodig, met behoud van historische integriteit. 

Het is aan de volgende raad om op basis van een voorstel van het college, daar geld voor vrij te maken, je kunt denken aan crowdfunden of hier gewoon geld voor vrij te maken. Wij vragen om al wat nodig is om dit herdenkingsjaar mogelijk te maken, op te pakken. En weet wel: Leiden is ook arm aan monumenten, daar kan dus zeker een monument bij om ruimte te maken voor onze gezamenlijke toekomst om ons gezamenlijke verleden een plek te geven.